Official Journal of
East European Branch of
CardiOncology Society
Andrzej Nowicki, Karolina Rusak, Piotr Rhone

Otrzymano/Received: 15.02.2015. Zaakceptowano/Accepted: 27.04.2015.

Wiedza o profilaktyce, czynnikach ryzyka i leczeniu rozpoznanego raka piersi u kobiet – czy choroba może wpływać na ich zachowania prozdrowotne?

Knowledge about prevention, risk factors and treatment in women with diagnosed breast cancer. Whether the disease affects their healthy behaviour? OncoReview 2015; 2(18): 81-90. DOI: 10.5604/20828691.1159662.
STRESZCZENIE

Cel. Ocena wiedzy kobiet z rozpoznanym rakiem piersi na temat profilaktyki i czynników ryzyka. Materiał i metody. W badaniu wzięło udział 100 kobiet w wieku od 28 do 82 lat (mediana 56,2 roku), które były leczone w Centrum Onkologii w Bydgoszczy w 2014 r. z powodu raka piersi. W pracy wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety zawierający pytania dotyczące wiedzy w zakresie raka piersi oraz dane środowiskowo-demograficzne. Wyniki. Samobadanie piersi wykonywało 83% kobiet, z zaproszeń na mammografię skorzystało 85%. Jak często należy powtarzać badania mammograficzne, wiedziało 56% ankietowanych, a w jakim wieku rozpocząć te badania – tylko 28%. Najczęściej wskazywanymi objawami raka były guz w obrębie gruczołu piersiowego (20,5%) oraz „wciągnięcie” brodawki (14,4%). W zakresie czynników ryzyka choroby kobiety najczęściej wskazywały na uwarunkowania genetyczne (32,2%) oraz niezdrowy tryb życia (16,3%). Co trzecia badana zaznaczyła tylko jeden czynnik, co czwarta – trzy czynniki. Po zachorowaniu 69% kobiet pogłębiało swoją wiedzę, głównie na podstawie Internetu (20,5%), ulotek i broszur informacyjnych (16,6%). Ich wiedza na temat raka piersi plasowała się na granicy poziomu niskiego i przeciętnego – wynosiła średnio 11,7 pkt. Większą wiedzę posiadały badane z wyższym wykształceniem – 12,95 pkt, wolne – 12,9 pkt oraz młodsze – 12,3 pkt. Wnioski. Wiedza na temat choroby u kobiet z rozpoznanym rakiem piersi jest niezadowalająca i nie zależy od wieku, stanu cywilnego, miejsca zamieszkania, rodzaju wykonywanej pracy, a jedynie od wykształcenia. Mniejszą wiedzę mają kobiety starsze, niewykształcone, szczególnie w zakresie znajomości czynników zwiększających ryzyko zachorowania. Podstawowym źródłem wiedzy o chorobie są Internet, ulotki i broszury informacyjne, a nie lekarz i pielęgniarka. Kobiety chore na raka piersi mają świadomość znaczenia przeprowadzania badań profilaktycznych. Deklarują, że potrafią wykonywać samobadanie. Najczęściej wskazywanymi objawami raka są guz i „wciągnięcie” brodawki.

ABSTRACT

Objective. The assessment of knowledge about prevention and risk factors of women with diagnosed breast cancer. Material and methods. The study involved 100 women aged from 28 to 82 years (median 56.2 years) who were treated at the Oncology Center in Bydgoszcz in 2014 for breast cancer. Author’s original questionnaire containing questions on knowledge about breast cancer as well as environmental and demographic data was used in this research. Results. Self-examination of a breast was made by 83% of women, 85% of women benefited from invitations for mammography. 56% of women knew how often mammography should be repeated but only 28% knew at what age it should be started. Tumor in a breast (20.5%) and “pulling” nipples (14.4%) were the most frequently reported symptoms of a cancer. In terms of risk factors, genetics (32.2%) and unhealthy lifestyle (16.3%) were the factors pointed by women most often. Every third women indicated only one factor while every four indicated three factors. 69% of the respondents increased their knowledge after falling ill, from the Internet (20.5%) as well as from information leaflets and brochures (16.6%). Women’s knowledge about breast cancer was at the edge of low and average levels and the average value was 11.7 points. More knowledge had women with higher education 12.95 points, single 12.9 and young women 12.3. Conclusions. The knowledge about the disease among women with diagnosed breast cancer was unsatisfactory and did not depend on age, marital status, place of residence, type of work but on education level only. Older and uneducated women had less knowledge, particularly about factors increasing the risk of developing the disease. The Internet, information leaflets and brochures were the primary source of knowledge about the disease, not a doctor or a nurse. Women with breast cancer were aware of the importance of preventive tests. They declared that they can perform self-examination. The most frequently reported symptoms of cancer are tumor and “pulling” nipples.

POPRZEDNIE NUMERY