Official Journal of
East European Branch of
CardiOncology Society
Andrzej Nowicki, Kamila Wiśniewska, Piotr Rhone

Otrzymano/Received: 15.02.2015. Zaakceptowano/Accepted: 15.05.2015.

Wpływ czynników socjodemograficznych u kobiet leczonych z powodu raka piersi na podjęcie decyzji związanych z chorobą i leczeniem

The influence of socio-demographic factors on making a decision related to the disease and treatment in women with breast cancer OncoReview 2015; 3(19): 125-132. DOI: 10.5604/20828691.1171800.
STRESZCZENIE

Wstęp. Czynniki socjodemograficzne mogą mieć wpływ na podejmowanie decyzji związanych z chorobą i oddziaływać na wyniki odległe leczenia. Cel pracy. Zbadanie zależności między czynnikami socjodemograficznymi kobiet leczonych z powodu raka piersi a podejmowaniem decyzji związanych z chorobą i leczeniem. Materiał i metody. W badaniu wzięło udział 100 kobiet w wieku 30–72 lata (średnia: 57 lat), które leczono z powodu raka piersi w Centrum Onkologii w Bydgoszczy w latach 2013–2014. W pracy wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety dotyczący czynników socjodemograficznych oraz danych na temat wiedzy o profilaktyce i chorobie. Wyniki. Im kobiety były starsze, tym rzadziej wykonywały samobadanie piersi, 83% pacjentek po 50. r.ż. i 76% (p = 0,0001) powyżej 69. r.ż. poddawało się głównie mammografii (p = 0,03). Wraz z wiekiem spadała częstość samodzielnego wykrywania guza piersi, częściej był on wykrywany przez personel medyczny (p = 0,0001). Częściej badały się kobiety bardziej wykształcone (85%) niż z wykształceniem podstawowym i zawodowym (p = 0,001). Według własnej oceny wraz z wiekiem zmniejszała się liczba kobiet mających wiedzę na temat raka (p = 0,004). Podobnie było u kobiet z bardzo dobrą i dobrą sytuacją materialną, 94% z nich deklarowało wyższy zasób wiedzy (p = 0,001). Wnioski. Wiedza kobiet na temat raka piersi jest niezadowalająca, szczególnie u kobiet starszych i mniej wykształconych. Czerpią ją głównie z Internetu, w najmniejszym stopniu zaś – od personelu medycznego. Raka piersi najczęściej wykrywają samobadaniem kobiety młode, do 49. r.ż., natomiast za pomocą mammografii – starsze. Po wykryciu zmiany za pomocą mammografii lub samobadania prawie wszystkie kobiety od razu zgłaszają się do lekarza i nie mają utrudnionego dostępu do poradni.

ABSTRACT

Introduction. Socio-demographic factors may affect the decision-making associated with the disease and the long-term results of treatment. Objective. Exploring the relationship between socio-demographic factors of women treated for breast cancer and decision- making associated with the disease and treatment. Material and methods. The study involved 100 women aged 30 to 72 (mean: 57 years) who were treated at the Oncology Center in Bydgoszcz in 2013–2014 due to breast cancer. A survey questionnaire on socio-demographic factors and data on knowledge about prevention and disease was used in the study. Results. The number of women performing breast self-examination decreased with age; 83% of patients over 50 years old and 76% (p = 0.0001) over 69 years old underwent mainly mammography (p = 0.03). Self-detection of breast tumor also decreased with age and was detected more frequently by the medical personnel (p = 0.0001). More educated women (85%) examined themselves more often than those with primary and vocational education (p = 0.001). According to our assessment, the number of women with knowledge about cancer decreased with age (p = 0.004). The same was true for women in a very good and good financial situation, with 94% of them declaring a higher knowledge level (p = 0.001). Conclusions. Women’s knowledge about breast cancer is not satisfactory, especially in older and less educated women. They obtain knowledge from the Internet mainly and from the medical staff in the smallest degree. Young women up to 49 years of age perform self-examination to detect breast cancer most often, while older women use mammography. Almost all women immediately report to the doctor and are admitted to clinics after detecting lesions with mammography or self-examination.

POPRZEDNIE NUMERY